(LSHN) - Phiên tòa phúc thẩm vụ án xảy ra tại hai dự án Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2 tiếp tục thu hút sự quan tâm của dư luận. Diễn biến vụ án một lần nữa cho thấy vai trò quan trọng của luật sư trong các vụ án hình sự kinh tế, đặc biệt ở giai đoạn xét xử phúc thẩm.

Đại án liên quan hai dự án bệnh viện nghìn tỷ

Vụ án phát sinh từ quá trình triển khai dự án đầu tư xây dựng cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Theo kết luận của cơ quan chức năng được báo chí công bố, trong quá trình triển khai hai dự án đã xảy ra nhiều vi phạm liên quan đến lựa chọn tư vấn nước ngoài, lựa chọn nhà thầu, quản lý dự án và thực hiện các gói thầu. Các dự án bị đình trệ, kéo dài và không đạt được mục tiêu đầu tư ban đầu.

Bà Nguyễn Thị Kim Tiến, Bộ trưởng Bộ Y tế giai đoạn 2011–2019, là người trực tiếp ký nhiều quyết định liên quan đến hai dự án trong giai đoạn 2013–2017. Thanh tra Chính phủ trước đó đã xác định trách nhiệm của nhiều tổ chức, cá nhân thuộc Bộ Y tế và các đơn vị liên quan trong những sai phạm xảy ra tại hai dự án. Tại phiên tòa sơ thẩm, TAND thành phố Hà Nội tuyên phạt bà Nguyễn Thị Kim Tiến 6 năm tù về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, đồng thời buộc bị cáo thực hiện nghĩa vụ bồi thường hơn 108 tỷ đồng. Sau bản án sơ thẩm, bà Tiến và một số bị cáo kháng cáo.

Phiên tòa phúc thẩm và cuộc tranh luận về chính sách hình sự

Ngày 25/9/2026, Tòa Phúc thẩm TAND tối cao tại Hà Nội mở phiên xét xử phúc thẩm đối với bà Nguyễn Thị Kim Tiến cùng 9 bị cáo có kháng cáo. Các nội dung kháng cáo tập trung vào việc đề nghị giảm nhẹ hình phạt, xin hưởng án treo, xem xét lại trách nhiệm bồi thường dân sự và một số vấn đề liên quan đến tài sản.

Đối với bà Nguyễn Thị Kim Tiến, bên cạnh đề nghị giảm nhẹ hình phạt, vấn đề đáng chú ý là đề nghị được hưởng án treo. Trong quá trình xét xử phúc thẩm, việc khắc phục hậu quả tiếp tục được thực hiện. Theo thông tin được công bố tại phiên tòa, bà Tiến đã hoàn thành nghĩa vụ khắc phục hơn 100 tỷ đồng theo bản án sơ thẩm và tiếp tục tự nguyện nộp thêm 1,1 tỷ đồng để hỗ trợ khắc phục hậu quả chung của vụ án.

Trên cơ sở những tình tiết mới, đại diện Viện kiểm sát đã đề nghị Hội đồng xét xử xem xét giảm thêm hình phạt đối với cựu Bộ trưởng Bộ Y tế. Tuy nhiên, Viện kiểm sát vẫn không đề nghị chấp nhận yêu cầu được hưởng án treo. Hội đồng xét xử dự kiến tuyên án phúc thẩm vào ngày 07/10/2026.

Vai trò của luật sư trong vụ án hình sự kinh tế đặc biệt phức tạp

Diễn biến của vụ án cho thấy công việc của luật sư trong một đại án hình sự kinh tế không chỉ dừng lại ở việc tranh luận một hành vi có cấu thành tội phạm hay không. Khi vụ án bước sang giai đoạn phúc thẩm, phạm vi bào chữa có thể chuyển trọng tâm sang đánh giá mức độ trách nhiệm của từng bị cáo, hậu quả thực tế, quan hệ nhân quả, vai trò của từng cá nhân trong cơ chế quản lý, các tình tiết giảm nhẹ và khả năng áp dụng chính sách khoan hồng của pháp luật hình sự. Đây chính là giai đoạn đòi hỏi luật sư phải nghiên cứu tổng thể hồ sơ và xác định chính xác vấn đề nào còn có khả năng làm thay đổi bản án.

Thứ nhất, cá thể hóa trách nhiệm hình sự

Trong các vụ án liên quan đến quản lý nhà nước và những dự án có quy mô lớn, một quyết định thường trải qua nhiều cấp tham mưu, đề xuất, thẩm định và phê duyệt. Do đó, việc xác định trách nhiệm không thể chỉ dựa trên chức danh hoặc việc một cá nhân có chữ ký trên văn bản. Luật sư cần phân tích cụ thể phạm vi nhiệm vụ, thẩm quyền, mức độ nhận thức, hành vi thực tế và quan hệ nhân quả giữa hành vi của từng bị cáo với hậu quả xảy ra. Cá thể hóa trách nhiệm là một trong những nguyên tắc đặc biệt quan trọng trong hoạt động bào chữa đối với các vụ án hình sự kinh tế.

Thứ hai, xây dựng hệ thống tình tiết giảm nhẹ

Ở giai đoạn phúc thẩm, những tình tiết mới phát sinh sau phiên tòa sơ thẩm có thể trở thành căn cứ quan trọng để Hội đồng xét xử xem xét lại hình phạt. Việc chủ động khắc phục hậu quả là một ví dụ điển hình. Trong vụ án tại Bộ Y tế, quá trình các bị cáo và gia đình tiếp tục nộp tiền khắc phục hậu quả trong thời gian xét xử phúc thẩm đã trực tiếp trở thành một trong những nội dung được Hội đồng xét xử và đại diện Viện kiểm sát xem xét. Ngoài vấn đề khắc phục hậu quả, luật sư còn phải rà soát toàn diện nhân thân, quá trình công tác, thành tích, hoàn cảnh gia đình, tình trạng sức khỏe và những đóng góp của bị cáo để xác định các tình tiết có giá trị pháp lý đối với việc quyết định hình phạt.

Thứ ba, khắc phục hậu quả không đồng nghĩa đương nhiên được hưởng án treo

Đây cũng là vấn đề pháp lý đáng chú ý từ phiên tòa phúc thẩm. Việc bị cáo tự nguyện bồi thường hoặc khắc phục hậu quả là căn cứ quan trọng để xem xét giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa người phạm tội đương nhiên đủ điều kiện được hưởng án treo. Án treo là chế định pháp lý có những điều kiện riêng. Tòa án phải đánh giá tổng hợp mức hình phạt, nhân thân người phạm tội, các tình tiết giảm nhẹ, khả năng tự cải tạo cũng như yêu cầu phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm. Thực tế tại phiên phúc thẩm vụ án Bộ Y tế cho thấy sự khác biệt rất rõ giữa “căn cứ để giảm hình phạt” và “căn cứ để được hưởng án treo”.

Luật sư Hà Nội trong các đại án hình sự kinh tế

Hà Nội là nơi đặt trụ sở của nhiều cơ quan tiến hành tố tụng Trung ương và cũng là địa bàn xét xử nhiều vụ án kinh tế, tham nhũng và chức vụ đặc biệt lớn. Điều này đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với đội ngũ Luật sư Hà Nội tham gia tranh tụng trong các vụ án hình sự kinh tế. Một vụ án có hàng chục nghìn bút lục, nhiều bị cáo, nhiều nhóm hành vi và các vấn đề chuyên ngành về đầu tư, xây dựng, đấu thầu, tài chính hay quản lý tài sản công đòi hỏi luật sư không chỉ nắm vững pháp luật hình sự và tố tụng hình sự mà còn phải có khả năng nghiên cứu hồ sơ, xử lý chứng cứ và hiểu sâu các quan hệ kinh tế nằm phía sau hành vi bị truy tố.

Đặc biệt, ở những vụ án liên quan đến người giữ chức vụ quản lý, việc phân định giữa trách nhiệm quản lý, sai phạm hành chính và trách nhiệm hình sự luôn là vấn đề cần được xem xét hết sức thận trọng. Vai trò của luật sư vì vậy không đơn thuần là đề nghị giảm án. Luật sư phải kiểm tra toàn bộ quá trình buộc tội, đánh giá chứng cứ, xác định chính xác trách nhiệm của thân chủ và đưa ra những lập luận có căn cứ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị buộc tội.

Giá trị của luật sư thể hiện qua chất lượng tranh tụng

Các đại án hình sự kinh tế những năm gần đây cho thấy hoạt động tranh tụng ngày càng có ý nghĩa thực chất trong quá trình xét xử. Một luật sư giỏi tại Hà Nội trong lĩnh vực hình sự kinh tế cần có khả năng nhìn thấy những vấn đề pháp lý nằm phía sau hàng nghìn tài liệu của hồ sơ: đâu là chứng cứ buộc tội, đâu là chứng cứ gỡ tội, hậu quả nào có quan hệ nhân quả trực tiếp với hành vi của thân chủ và những tình tiết nào có thể làm thay đổi trách nhiệm hình sự.

Ở cấp phúc thẩm, yêu cầu này càng cao hơn. Luật sư phải xác định được điểm nào của bản án sơ thẩm cần đề nghị xem xét lại và đồng thời chủ động bổ sung những tài liệu, chứng cứ, tình tiết mới có lợi cho người được bào chữa. Diễn biến phiên tòa phúc thẩm vụ án xảy ra tại Bộ Y tế là một ví dụ điển hình về vai trò đó. Từ việc tiếp tục khắc phục hậu quả, bổ sung tài liệu về nhân thân đến việc lập luận về mức độ trách nhiệm và chính sách hình sự, hoạt động của luật sư có thể tạo ra những căn cứ mới để Hội đồng xét xử cân nhắc khi quyết định hình phạt.

Luật sư – một thành tố của nền tư pháp

Trong một vụ án được xã hội đặc biệt quan tâm, áp lực dư luận có thể rất lớn. Nhưng việc giải quyết vụ án cuối cùng vẫn phải dựa trên chứng cứ và quy định pháp luật. Người bị buộc tội có quyền được bào chữa; luật sư có trách nhiệm sử dụng các biện pháp hợp pháp để bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của thân chủ. Bởi vậy, sự hiện diện của luật sư trong những đại án không phải là yếu tố đối lập với hoạt động đấu tranh phòng, chống tội phạm. Ngược lại, tranh tụng giữa bên buộc tội và bên bào chữa góp phần giúp Hội đồng xét xử đánh giá vụ án từ nhiều chiều trước khi đưa ra phán quyết.

Đối với các Luật sư Hà Nội thường xuyên tham gia những vụ án hình sự kinh tế lớn, năng lực nghề nghiệp vì thế được thể hiện trước hết qua khả năng nghiên cứu hồ sơ, xây dựng chiến lược bào chữa và tranh tụng dựa trên chứng cứ. Một nền tư pháp nghiêm minh cần xử lý đúng người, đúng hành vi và đúng mức độ trách nhiệm. Và để đạt được điều đó, hoạt động bào chữa chuyên nghiệp của luật sư là một thành tố không thể thiếu.
______________________________

📞 Nếu bạn hoặc doanh nghiệp đang gặp vướng mắc liên quan dự án đầu tư công, hành vi tham nhũng, lợi dụng chức vụ có yếu tố pháp lý phức tạp, đừng đợi đến khi phát sinh tranh chấp hay bị đặt vào vòng tố tụng mới tìm đến luật sư.
💬 Hãy kết nối với Luật sư Hà Nội qua Zalo hoặc gọi ngay 09111 28 999 để được rà soát hồ sơ, đánh giá rủi ro và xây dựng chiến lược pháp lý phù hợp ngay từ đầu.
🎯 Luật sư không chỉ giúp bạn tuân thủ pháp luật, mà còn định vị đúng vai trò, kiểm soát yếu tố lỗi và chủ động phương án xử lý – từ đó giảm thiểu tối đa trách nhiệm pháp lý nếu rủi ro xảy ra.

ĐĂNG KÝ TƯ VẤN

Họ và tên

Số điện thoại

Email

Nội dung

Mô tả

Công ty

Chúng tôi sẽ liên hệ sau ít phút, xin cảm ơn!

Hàng chục tỷ đồng mắc kẹt trong các giao dịch mang thương hiệu Sunshine: góc nhìn Luật sư tố tụng

(LSHN) - Không phải mọi rủi ro đầu tư đều bắt nguồn từ một hợp đồng vô hiệu. Trong nhiều trường hợp, rủi ro bắt đầu từ việc nhà đầu tư không biết chính xác mình đang giao dịch với ai và bản chất pháp lý của giao dịch đó là gì.

Xuyên qua hợp đồng - Dấu ấn của La Défense trong những tranh chấp bất động sản quy mô lớn

(LSHN) - Từ thực tiễn giải quyết các tranh chấp tại Novaworld Phan Thiết, Luật sư Lưu Tiến Dũng cùng Hãng luật La Défense đã hình thành phương pháp tiếp cận pháp lý xuyên qua hợp đồng.

Quốc cường Gia lai: Luật sư Hà Nội định hình “giới hạn trách nhiệm” để giảm nhẹ từ phạt tù sang án treo

(LSHN) - Không chỉ tranh luận đúng – sai, luật sư đang trực tiếp bào chữa với Hội đồng xét xử, hướng tới quyết định lượng hình trách nhiệm hình sự của bị cáo trong những vụ án kinh tế phức tạp, giúp hưởng án treo.

Sản xuất và buôn bán hàng giả - Vai trò của luật sư trong dẫn dắt doanh nghiệp vượt qua khủng hoảng

(LSHN) - Hàng triệu hộp sữa bị xác định là giả, hàng chục bị cáo bị truy tố và những bản án nghiêm khắc được tuyên đã tạo nên một trong những chuỗi vụ án kinh tế – thực phẩm gây chú ý nhất thời gian qua.

Vụ án 39–39B Bến Vân Đồn và vai trò của Luật sư trong việc phân hóa và giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

(LSHN) - Vụ án 39–39B Bến Vân Đồn cho thấy một thực tế rõ ràng: định giá tài sản có thể quyết định số phận hình sự của con người, và khi định giá bị sai lệch, nguy cơ bất công là rất lớn.

Luật sư phân tích vụ án Hậu “Pháo” – Phúc Sơn: Khi “tiền mặt trong valy” quyết định dự án nghìn tỷ

(LSHN) - Luật sư không bao biện cho sai phạm, nhưng có trách nhiệm phân định rõ đâu là lỗi cố ý tiếp tay, đâu là hệ quả tất yếu từ một cơ chế vận hành mà quyết định thực sự không nằm trong tay cấp dưới.